Tags

,

Phần lớn khán giả của đài truyền hình Hoa Kỳ đều biết Bill Cosby, diễn viên đóng vai Cliff Huxtable bác sĩ phụ khoa, trong chương trình the Cosby Show. Đây là một chương trình rất được yêu thích kéo dài 8 năm từ 1984 đến 1982. Bác sĩ Huxtable là khuôn mẫu người chồng và người cha lý tưởng trong gia đình thuộc giới trung lưu người Mỹ da đen. Người ta nhìn Bill Cosby qua hình ảnh một ông bố da đen, khôn ngoan, kính trọng vợ, và có óc khôi hài tuyệt diệu. Cosby không chỉ là một diễn viên hài kịch, trong mắt mọi người đặc biệt là các nghệ sĩ mầm non, ông là hào quang, một vị vua cai trị cả thế giới. Quyền lực của ông có thể biến một người vô danh thành một người nổi tiếng và giàu có. Cosby còn được ngưỡng mộ là một nhà từ thiện rất hào phóng, luôn luôn giúp đỡ và xây dựng cộng đồng người da đen.

Bill Cosby với Phyllis Diller

Tuy nhiên hình ảnh người chồng và người cha lý tưởng biểu hiện qua Cosby dần dần bị sứt mẻ. Mười sáu người phụ nữ đã cáo buộc Bill Cosby cưỡng hiếp họ và mười hai người trong số này nói rằng Cosby dùng thuốc mê để khống chế rồi hãm hiếp họ. Báo Washington Post phỏng vấn năm phụ nữ tố cáo Cosby và nghiên cứu lại hồ sơ tố cáo của bà Andrea Constand, cựu Giám đốc Ban Thể Thao Bóng Rổ của trường đại học Temple. Bà Constand qui tụ mười ba người phụ nữ làm chứng ẩn danh cho bà trong vụ kiện Bill Cosby về tội xâm phạm tình dục từ năm 2005.

bill cosby's time line

Những lời cáo buộc hiếp dâm bắt đầu từ khoảng giữa thập niên 1965 khi Cosby bắt đầu nổi danh cho đến giữa thập niên 2000, là lúc ông đạt đỉnh cao của sự nghiệp. Cosby thiết lập vững chắc hình ảnh ông là một bậc trưởng thượng có tài giao thiệp trong ngành giải trí, là tiếng nói phát xuất từ lương tâm của cộng đồng người Mỹ gốc châu Phi, và cũng là một nhà hảo tâm giàu có. Ông chối bỏ một số lời cáo buộc và từ chối trả lời hay giải thích, một số vụ kiện khác. Giữa thập niên 1960 quan niệm về tình dục còn phong kín. Một người phụ nữ bị hãm hiếp lúc bấy giờ thường không dám tố cáo bởi vì sợ bị biến thành nạn nhân lần thứ nhì trước sự khiển trách phê phán của công chúng. Họ thường không được bênh vực hay bảo vệ. Đến giữa thập niên 2000 quan niệm về tình dục của công chúng Mỹ đã thay đổi một mức rất xa; xâm phạm cơ thể người phụ nữ khi không được ưng thuận là điều sai trái đối với pháp luật. Ngay cả khi hai bên hẹn hò nhau đi chơi, ăn uống, đã vuốt ve thân thể, nhưng nếu người phụ nữ không ưng thuận mà người đàn ông vẫn tiến tới thì hành động đó bị xem là phạm tội “date rape.”

Cosby cùng với đội ngũ luật sư hùng hậu nhiều lần lên tiếng bác bỏ những lời cáo buộc, cho đó là những lời vu cáo vô căn cứ. Họ đặt câu hỏi tại sao chuyện xảy ra mấy mươi năm về trước, 20, 30 thậm chí 50 năm, bây giờ mới lôi ra ánh sáng. Một nguyên nhân chúng ta có thể nhìn thấy ngay đó là, Cosby năm nay 77 tuổi, đang có cơ hội trở lại với các chương trình truyền hình. Gần đây ông có một buổi giảng thuyết ở Florida rất đông người tham dự và ông được hoan nghênh nhiệt liệt. Ông cũng sắp xuất hiện trên chương trình của NBC và NetFlix. Các mẩu tin này làm người ta chợt nhớ ra món nợ cũ chưa được giải quyết. Cũng có thể là tại vì Hannibal Buress, một diễn viên hài chưa mấy nổi tiếng, đã kêu gọi khán giả dùng google tìm kiếm cụm từ “tên hiếp dâm Bill Cosby” để tìm ra những vụ cáo buộc Cosby xâm phạm tình dục. Cũng có thể vì Linda Traitz, một phụ nữ đã từng bị Cosby cưỡng hiếp, đọc trên báo Washington Post ngày November 13, 2014 thấy tin Barbara Bowman cũng từng bị Cosby cưỡng hiếp giống như bà, đâm ra nổi giận, đã đăng trường hợp của bà lên Facebook. Và với thời đại internet, tin tức được phổ biến nhanh chóng và rộng rãi, trường hợp bà bị cưỡng hiếp dường như thổi bùng ngọn lửa thiêu hủy con yêu râu xanh, hay người bị cáo buộc oan uổng, Bill Cosby. Còn một lý do cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là các phụ nữ bị Cosby cưỡng hiếp, qua tiến trình thay đổi quan niệm xâm phạm tình dục của xã hội, đã học được một bài học quan trọng về chống xâm phạm tình dục và quấy nhiễu tình dục. Họ rút kinh nghiệm từ những vụ án khác, thí dụ trường hợp Anita Hill, nếu có nhiều người bước ra ánh sáng và chất vấn kẻ phạm tội, người ta có thể thiết lập một mô hình phạm tội, rồi từ đó chứng minh và thuyết phục bồi thẩm đoàn, rằng những điều cáo buộc trên tuy không có đủ chứng cớ vật chất, vẫn có thể là sự thật hay chứa đựng phần nào của sự thật.

Những trường hợp cáo buộc Cosby cưỡng hiếp:

Năm 1969 Joan Tarshis là một nhà văn trẻ, 19 tuổi, bắt đầu sự nghiệp viết hài kịch và có vài thành công nhỏ. Cosby bắt đầu nổi tiếng được giải thưởng Emmy liên tiếp ba năm. Bạn bè của ông toàn là những người có danh tiếng, tiền bạc và thế lực như Hefner, Shel Silvertein, và John Dante. Các đĩa nhựa thu thanh hài kịch của ông bán rất chạy. Một trong những hài kịch của ông có nói về cách dùng thuốc mê và kích thích tên là Spanish Fly. Ông kể câu chuyện một người đã pha thuốc mê Spanish Fly vào ly rượu của một người phụ nữ được đặt tên là “Crazy Mary.” Joan Tarshis với hy vọng được viết hài kịch để Cosby trình diễn đã rất vinh hạnh được ông mời viếng nhà nghỉ của ông. Ở đó, ông pha thuốc mê và xâm phạm Tarshis. Tarshis kể lại với gia đình và một phóng viên nhưng không tố cáo Cosby.

Năm 1969, Linda Traitz làm hầu bàn ở Café Figaro, Cosby có hùn vốn làm chủ, và thường dùng nơi này làm địa điểm giao thiệp công việc. Cosby đang nổi tiếng rực rỡ sắp được thưởng giải Emmy lần thứ tư. Cosby xin phép đưa Traitz ra về và cô gái bằng lòng. Trên xe, Cosby tấn công Traitz đến toạc cả váy của cô. Traitz kể cho người anh nghe nhưng không dám tố cáo vì sợ thế lực của Cosby. Khi đọc được tin Bowman và nhiều người khác bị Cosby cưỡng hiếp trên báo (2014), Traitz đăng trường hợp của mình lên Facebook. Năm nay Traitz được 63 tuổi.

Tháng Giêng năm 1970, Victoria Valentino được một người bạn, Francesca Emerson, làm việc trong quán café Figaro, giới thiệu với Bill Cosby. Năm 1963 Valentino là người mẫu chụp hình cho báo Playboy. Năm 1969 Valentino bị bệnh trầm cảm nặng sau khi đứa con sáu tuổi của bà bị chết đuối. Francesca Emerson cảm kích lòng hào hiệp của Bill Cosby, thường giúp bà tiền bạc khi bà bị mất việc đã giới thiệu Cosby với Valentino. Cosby đãi bà Valentino và cô bạn gái của bà tên là Meg Foster, diễn viên điện ảnh, một chầu massage ở một tiệm xoa bóp địa phương. Sau đó cho limousine đến đón họ và đưa họ đi ăn tối. Cuối bữa ăn Cosby đưa cho Valentino và Foster vài viên thuốc màu đỏ bảo rằng loại thuốc này sẽ giúp họ cảm thấy dễ chịu hơn. Khi tỉnh dậy Valentino thấy mình nằm trong căn hộ trên đồi phía trên của khách sạn Chateau Marmont. Cosby tấn công bà. Valentino kể lại cho Emerson nghe. Foster từ chối phỏng vấn. Valentino cũng kể cho Charlotte Kemp, một người mẫu Playboy khác, nghe chuyện mình bị Cosby cưỡng hiếp. Charlotte Kemp có một quyển hồi ký sắp xuất bản tháng Hai năm 2015. Kemp chứng nhận câu chuyện Valentino kể lại với bà cũng giống như câu chuyện Valentino đã kể với The Post. Valentino năm nay được 71 tuổi. Câu chuyện được thuật lại sau bốn mươi bốn năm.

Năm 1969 hay 1970. Tamara Green mới hơn 20 quen với Cosby qua một người bạn. Green làm việc cho Cosby vào đầu thập niên 70, công việc của Green là kêu gọi các nhà đầu tư bỏ tiền ra để Cosby mở một Câu Lạc Bộ mới. Một hôm Green cảm thấy nhuốm bệnh nên gọi Cosby để xin về sớm. Cosby mời Green đến ăn tối ở Figaro bảo rằng thức ăn sẽ giúp Green dễ chịu hơn. Cosby đưa cho Green mấy viên thuốc bảo rằng thuốc trị nghẹt mũi. Sau đó Green thấy người như tê liệt và ông ta sờ mó Green. Green kháng cự cho đến khi một cái đèn trên bàn bị rơi xuống. Green không dám tố cáo vì lúc ấy bà có một người em trai đang bệnh nặng sắp chết và Cosby sẽ đến viếng thăm người em. Em bà rất ngưỡng mộ Cosby và bà không muốn làm mất niềm vui của em. Bà Green trở thành luật sư và lập gia đình. Nhiều năm sau, sự cưỡng bức của Cosby vẫn còn để lại vết hằn trong tâm khảm của bà. Năm nay Green được 66 tuổi.

Năm 1971 Louisa Moritz (diễn viên điện ảnh xuất hiện trong phim “One Flew Over the Cuckoo’s Nest”) bị Cosby buộc phải thực hiện oral sex trong hậu trường của The Tonight Show”. Và Moritz kể lại trên trang mạng TMZ ngày thứ Năm vừa qua November 20, 2014.

Nhóm luật sư danh tiếng biện hộ cho hành động của Cosby dùng nhiều chiến thuật để bênh vực Bill Cosby. Một trong những chiến thuật là nêu ra những khuyết điểm của những người cáo buộc để chứng minh là lời nói của họ không đáng được tin cậy.

Martin Singer, luật sư của Bill Cosby, phát biểu trong ngày thứ Sáu 21 tháng 11 năm 2014 đã bênh vực thân chủ và tấn công giới báo chí.

“Những điều cáo buộc, từ trước đến giờ chưa nói ra, của những người phụ nữ mới xuất hiện trong hai tuần vừa qua với những chuyện bịa đặt vô căn cứ về những điều họ nói là đã xảy ra ba bốn chục năm thậm chí năm chục năm về trước gia tăng nhanh chóng đến độ phi lý…” Và “ khi nào thì chuyện này mới chấm dứt? Giới truyền thông báo chí đã gièm pha bêu xấu ông Cosby kéo dài quá lâu rồi.”

Sự nổi tiếng của Bill Cosby được xây dựng trên một nhân vật có óc khôi hài sắc sảo trong bối cảnh thân mật của gia đình. Ông đã từng giảng luân lý cho thanh niên da đen về cách hành động và cư xử cho đúng đắn. Ông được tặng huy chương Tự Do (Presidential Medal of Freedom). Ông là người da đen đã tặng số tiền lớn nhất cho một trường đại học ngày xưa dành riêng cho người da đen, Spelman College ở Atlanta. Thế nhưng, từ khi những lời cáo buộc bộc phát đa số bạn bè của Cosby đều giữ im lặng. Hoạt động trình diễn của Cosby chìm lắng đã lâu, ông đang tìm cách trở lại với ngành giải trí, nhưng vì những lời cáo buộc này, một vài chương trình của Cosby đự định đưa lên NBC và Netflix bị hủy bỏ hay dời lại. Tuy nhiên khi ông lên khán đài trình diễn ở Melbourne Florida ông được khán giả hoan nghênh nhiệt liệt.

Andrea Constand là người thành công trong vụ kiện Cosby ra tòa về tội xâm phạm tình dục. Theo hồ sơ vụ kiện khởi đầu năm 2005, bà Constand lúc ấy đang giữ chức vụ Giám đốc điều hành đội bóng rỗ nữ của trường đại học Temple và Cosby là một thành viên trong Ban Quản Trị. Bà muốn thăng tiến trên đường sự nghiệp nên nhờ Cosby giúp đỡ ý kiến. Hai người trở thành bạn thân thường khi đi ăn tối với nhau. Cosby mời bà đến viếng nhà ông ở Cheltenham, tiểu bang Pennsylvania, ngoại ô thành phố Philadelphia. Nơi đây, Constand cáo buộc Cosby đưa cho bà ba viên thuốc màu xanh, và khi viên thuốc bắt đầu hiệu nghiệm Cosby xâm phạm bà. Constand, năm nay 41 tuổi, bỏ công việc ở Temple, trở về Canada và một năm sau khởi tố Cosby ở tòa hình sự địa phương. Viện lý do không đủ chứng cớ, dù tin lời Constand, công tố viện của Montgomery County, Pa. bãi bỏ vụ kiện hình sự.

Cosby bắt đầu chương trình diễn thuyết lưu động chủ đề sự hư hỏng băng hoại của các bậc cha mẹ cũng như thanh niên người da đen. Ông chế nhạo các nhà chính trị da đen đã đổ thừa mọi hư hỏng của cộng đồng người da đen vào sự kỳ thị chủng tộc. Tháng Ba năm 2005 bà Constand lại khởi tố, lần này kiện ở tòa dân sự, và bà mời được mười ba người phụ nữ ra làm nhân chứng cho bà. Bà Green là người ra làm nhân chứng công khai trong khi các phụ nữ kia ẩn danh. Theo lời bà Green, bà đã phỏng vấn hai chục người bị Cosby xâm phạm tình dục, tất cả đều chứng nhận là họ bị Cosby cho dùng thuốc mê để cưỡng chế và sau đó hãm hiếp họ. Cosby và phái đoàn luật sư của ông đã thương lượng với luật sư của bà Constand và vụ án được kết thúc êm đẹp.

Dựa vào những chi tiết thu thập trong các vụ kiện, các luật sư của bên tố cáo thiết lập mô hình (pattern) Cosby xâm phạm tình dục. Đối tượng của Cosby thường là các cô gái trẻ người da trắng, sống xa gia đình, muốn có sự nghiệp hoặc muốn được thăng tiến trong sự nghiệp. Ông dẫn dụ con mồi bằng hào quang, danh tiếng của ông, bằng quyền lực, sự quen biết, móc nối, giao thiệp của ông. Ông hứa hẹn giúp đỡ, dẫn dắt, giới thiệu họ đến mục tiêu của họ. Ông tặng quà, tiền, vinh quang cho họ. Khi họ bắt đầu tin tưởng ông, ông mời họ đến nhà, đến phim trường, hay nhà nghỉ hè, dùng thuốc mê để khống chế và hãm hiếp họ.

Theo luật pháp Hoa Kỳ, ông Bill Cosby được xem là vô tội cho đến khi người ta có thể chứng minh ông có tội. Những phụ nữ cáo buộc họ là nạn nhân của Cosby có thể nhờ công lý xét xử và nếu họ thắng kiện họ có thể đòi bồi thường. Tuy nhiên nữ thần công lý chỉ đến giúp họ khi họ có tiền thuê luật sư giỏi, đủ giỏi để phản công những mưu mẹo chiến thuật của phe bị cáo, thường dùng cách bôi bác để bảo rằng họ là những người không đáng tin và lung lạc ý kiến của bồi thẩm đoàn. Bồi thẩm đoàn có thể nhìn thấy ở Cosby một người đàn ông tài ba, hào hoa, giàu có bị những người phụ nữ kia vu cáo để kiếm tiền bồi thường. Hay là họ có thể nhìn thấy ông ta là một người lợi dụng tiền của, danh tiếng và địa vị để ngược đãi và lạm dụng tình dục ở những người phụ nữ ngây thơ cả tin và yếu thế.

Chuyện của Bill Cosby vẫn còn hấp dẫn dài dài.

Khế Chua tóm tắt, lược dịch và thêm ý kiến riêng. Dựa vào nguồn: Bill Cosby’s legacy recast của báo The Washington Post.

Tác giả: Manuel Roig-FranziaScott HighamPaul Farhi và Mary Pat Flaherty.